Amsterdam: drijvende tuinen van Robert Jasper Grootveld

trefwoord: drijfgroen

Locatie: Entrepothaven, steiger aan de Zeeburgerkade. t.o. appartementencomplex Maandag. Bezocht: 13-10-2018

[Bijgewerkt 05-11-2020] Als het gaat over drijvende tuinen, komt ook Robert Jasper Grootveld voorbij. Zijn naam zal de huidige millennials weinig zeggen, maar bij de generatie die de jaren ’60 en ’70 meemaakte moet er een belletje rinkelen. Grootveld? Was dat niet die excentrieke Amsterdamse stadssjamaan? De kettingrokende antirookmagiër die happenings organiseerde op het Spui? Voorloper van de Provobeweging? Jawel, Grootveld was een fenomeen. Een potsenmaker die een nieuwe tijd aankondigde. Een kunstenaar met een onstuitbare vrijheidsdrang. In 1955 bouwde hij een vlot van lege biscuitblikken waarop hij door de grachten voer. Later ontwierp hij tuinen op vlotten van piepschuim. Een concept, dat meer dan eens is vergeleken met de Azteekse drijvende tuinen in Mexico.

Anders dan de hortus conclusus hebben drijvende tuinen geen muren, ze zijn omgeven door water. Het zijn eilanden, met een besloten sfeer en identiteit. Voor Grootveld betekende water echter geen begrenzing maar juist het tegenovergestelde: vrijheid! Zijn tuinen waren niet aan één plek gebonden, ze konden immers varen. Helaas dreigt het piepschuim van sommige vlotten na al die jaren nu te vergaan en bij te dragen aan vervuiling door (micro)plasticsoep.

De rol van Jasper Grootveld in de Nederlandse geschiedenis is niet gering. De inleiding bij zijn persoonsbeschrijving op de website van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis begint met een citaat van Freek de Jonge:

Dat de twintigste eeuw niet in zijn geheel ongemerkt aan dit land voorbij is gegaan, is eigenlijk maar te danken aan één persoon. Eén man die dit land een totaal ander aanzien heeft gegeven, die alle verhoudingen door elkaar heeft geschud. En geheel in de lijn van zijn genialiteit is hij ook in de vergetelheid geraakt. (Freek de Jonge, 2005. http://www.iisg.nl/grootveld/index.php )

Grootveld overleed op 26 februari 2009. In de Entrepothaven, tegenover de Zeeburgerkade, liggen vijf van zijn drijvende tuinen, o.a. De Oceaan. Ze worden beheerd door Stichting Blijven Drijven (http://blijvendrijven.blogspot.com/), opgericht in 2007. Directeur Arno Baan was ooit Grootveld’s leerling.

Aan de Zeeburgerkade, pal tegenover drijvende tuin De Oceaan, stonden tijdens mijn bezoek een paar uitbundig versierde fietsen geparkeerd. Ze bleken het werk te zijn van de Amerikaanse kunstenaar en ‘flowerbikeman’ Warren Gregory. Een hedendaagse geestverwant van Grootveld.

[Toevoeging 18-11-2020] Achteraf bedacht ik dat ik de Oceaan graag nog eens van dichtbij zou willen bekijken (en fotograferen). Misschien komt die mogelijkheid nog eens.

 

Albumfoto’s

 

Extra foto’s

.

Rotterdam: Recycled park

trefwoord: drijfgroen

Locatie: Rijnhaven, naast het Drijvend paviljoen, Tillemakade 99.
Bezocht: 09-06-2017, 24-09-2017 en 15-02-2019

Recente ontwikkelingen in land- en tuinbouw gaan over het telen van gewassen in water, zonder grond. Dat heet aquacultuur, hydrocultuur of hydroponie. Maar zo nieuw is dat in feite niet. Drijvende tuinen kwamen eeuwen geleden al voor in China, Egypte, Mexico (Xochimilco) en Peru (Titicaca-meer). Ook in Mesopotamië, waar de hortus conclusus zijn wortels heeft. Van de hangende tuinen in Babylon (of eigenlijk Nineveh) is aangetoond dat zij werden onderhouden met een irrigatiesysteem (een eerste vorm van hydrocultuur).

Op deze pagina een voorbeeld van een eigentijdse drijvende tuin. Zomer 2017 zag ik in het water van de Rijnhaven in Rotterdam drie zeshoekige, aan elkaar gekoppelde, plastic bakjes drijven, beplant met gras en ander groen. Drie maanden later dreven er nog wat bakjes bij. Het bleken de startblokken van het project Recycled Park (http://www.recycledpark.com). Het project heeft als doel plastic drijfvuil uit de Nieuwe Maas op te vangen en te recyclen. Van het plastic worden bouwstenen (hexagonale modules) gemaakt, die aan elkaar geschakeld kunnen worden tot een drijvend park. Een slim en innovatief idee. Afval krijgt op die manier weer waarde, zelfs als een nieuw soort groenvoorziening. In dit project wordt samengewerkt met o.a. de gemeente Rotterdam, Wageningen Universiteit en Hogeschool Rotterdam. Initiatiefnemer, de Recycled Island Foundation organiseert ook internationale projecten. Juli 2018 was de opening van het pas aangelegde Rijnhavenpark (ca. 140 m2).

In Nederland waterland drijft van alles rond: woonschepen, nieuwe duurzaam gebouwde woningen, zelfs een drijvende koeienstal in de Rotterdamse Merwedehaven. Toch is het opmerkelijk dat er niet ook veel meer drijvende tuinen bestaan. Helemaal als er in Amsterdam een grootmeester in het bouwen van vlottentuinen aan het werk is geweest… (zie ook de pagina: Amsterdam: Drijvende tuinen van Robert Jasper Grootveld)

 

Albumfoto’s

 

 

Extra foto’s

 

.