Rotterdam, Schouwburgplein: Flying Grass Carpet

trefwoord: spelende mens

Locatie: Schouwburgplein. Bezocht: 24-09-2017

The Flying Grass Carpet (https://www.flyinggrasscarpet.org/) is geen vliegend sprookjestapijt uit 1001 nacht. Dit gigantische, veelkleurige, ruim zes ton wegende, kunstgrastapijt vliegt daadwerkelijk de wereld rond. Op de plaats van bestemming zorgt het voor een feestelijke ondergrond voor evenementen, bijeenkomsten of een stukje stadsleven. Afhankelijk van de locatie kunnen formaat of dessins worden aangepast. Sinds 2008 was het tapijt al op bezoek in o.a. Amsterdam, Berlijn, Madrid, Tenerife en zelfs in Shenzhen (China).

Het idee kwam van twee Rotterdamse ontwerpbureaus, HUNK-design en Studio ID Eddy. Zij streven ernaar om het leven van stedelingen gelukkiger te maken door een aantrekkelijk ingerichte stad. De ontwerpers spreken over ‘interventies’. Ze doelen op kunstzinnige acties, die de relatie tussen openbare ruimte, gebouwde omgeving en lokale gemeenschappen kunnen versterken. In veel grote steden woedt een nieuwe klassenstrijd. Oude volksbuurten veranderen in kantoren en dure nieuwbouwwijken. De bewoners voelen zich daar niet thuis of nog erger, ze worden gedwongen hun vertrouwde huis en omgeving te verlaten.

Die ontwikkelingen en de kritiek erop zijn niet nieuw. Begrippen als ‘gentrificatie’ en ‘stedelijke interventies’ stammen al uit de jaren ’60, geïntroduceerd door socioloog Ruth Glass. In die tijd kwam de Situationistische Internationale op, een kunstzinnig-politieke beweging met marxistische, dadaïstische en surrealistische opvattingen. De SI maakte naam tijdens de Parijse opstand van 1968. De Nederlandse kunstenaar Constant Nieuwenhuijs was kortstondig SI-lid en, net als Jasper Grootveld, ook een voorman van Provo. Zijn utopische ontwerp voor een stad van de toekomst, ‘New Babylon’, verbeeldt het situationistische verzet tegen een kapitalistische stedenbouw, die de behoeften en verlangens van de spelende, creatieve mens onderdrukt. Voor veel van zijn ideeën vond Constant inspiratie in het boek Homo Ludens van historicus Johan Huizinga.

Het Schouwburgplein, in 1996 heringericht door Adriaan Geuze, wordt soms het lelijkste plein van het land genoemd. Dat is wel érg negatief uitgedrukt, maar een mooi plein is het zeker niet. Wonderlijk hoe een tapijt van kunstgras toch kan zorgen voor een metamorfose. Van augustus 2017 tot oktober 2018 was het plein omgetoverd tot een eigentijdse lusthof (hortus ludus). Het vliegend tapijt komt vast nog wel eens terug…

Albumfoto’s

 

 

.

Den Haag: Panderplein

trefwoord: stadslandbouw

Locatie: Binnendoor Bezocht: 08-11-2018

Het steegje heet Binnendoor en verbindt de Brouwersgracht met Buitenom. Eigenlijk zijn het twee straatjes die uitkomen op een binnenplein. De bewoners doopten het het Panderplein. Een verwijzing naar de Pander-meubelfabriek die hier ooit gevestigd was (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pander).

Klaas Pander opent in 1878 in de Wagenstraat een winkel in biezen matten en andere woningstoffering. In 1887 begint zijn zoon Hendrik de Pander Meubelfabriek aan het Buitenom (toen Westsingelgracht). De fabriek krijgt al gauw grote opdrachten, zoals de inrichting van het Vredespaleis en het interieur van passagiersschepen (o.a. Johan van Oldenbarnevelt en Nieuw Amsterdam). Meubelontwerpen in de stijl van de Haagse School – een Art Déco-variant – van Henk Wouda, Paul Bromberg en Fre Semey maken Pander beroemd.

Hendriks zoon, Harmen Pander, gaat nog iets verder. Met zijn zoon Henk start hij in 1924 een fabriek voor vliegtuigonderdelen. Dat lijkt vreemd, maar in die tijd worden vliegtuigen nog grotendeels van hout gemaakt. En de Panders weten alles van houtbewerking. Helaas gaat het fout, door pech en ongelukken met hun bekendste model, de Pander S4 Postjager. In 1934 eindigt Panders vliegtuigavontuur. In WO II probeert Henk Pander een doorstart. Een zwarte bladzijde: hij is NSB-lid en bouwt zweefvliegtuigen voor de Duitsers. Na de oorlog wordt hij voor collaboratie veroordeeld. In 1955 gaat Pander op in een fusie, de Verenigde Meubileringsbedrijven. Maar in 1985 is het definitief gedaan met Pander.

De oude fabrieksgebouwen staan lange tijd leeg. De gemeente wil nieuwbouw langs de gracht en laat diverse panden slopen, o.a. het vroegere woonhuis van Multatuli (Buitenom 156). Krakers komen echter in verzet. Uiteindelijk lukt het ze om het Pandercomplex te laten verbouwen voor een woonwerkgemeenschap (http://www.panderplein.nl/ ).

De Haagse kunstenaar Annechien Meier realiseert samen met bewoners een ‘interactief volkstuinkunstproject’ op het Panderplein (2008-2010). Het project omvat een groot aantal plantvakken, waarin op duurzame wijze groenten, fruit en bloemen worden geteeld. Het is het eerste stadslandbouwproject in Den Haag. (https://stroom.typepad.com/foodprint/). Door de afgezonderde ligging oogt het plein als een mediterrane patio, beschaduwd door acacia’s. Een prachtige oase midden in het centrum van Den Haag.

Albumfoto’s

 

 

Extra foto’s

.